Mahler ratuje Eugeniusza Oniegina” Czajkowskiego: wieczór cudów!
19 stycznia 1892 roku Gustav Mahler zapisał w Hamburgu niemiecką premierę „Eugeniusza Oniegina” Czajkowskiego.

Mahler ratuje Eugeniusza Oniegina” Czajkowskiego: wieczór cudów!
Ile serca i duszy wkłada się w operę, szczególnie widać w losach arcydzieła Czajkowskiego *Eugeniusza Oniegina*. Niemiecka premiera w Hamburgu, która odbyła się 19 stycznia 1892 roku, była wydarzeniem pamiętnym – nie tylko dzięki niestrudzonym wysiłkom Gustava Mahlera, który musiał wkroczyć w niezwykle krytycznej sytuacji. Historia, która rozegrała się tego dnia, ukazuje wyzwania i pasję artystów oraz pozwala na wgląd w początki wspaniałego dzieła.
Opera *Eugeniusz Oniegin* oparta jest na powieści wierszowanej Aleksandra Puszkina pod tym samym tytułem i została skomponowana przez Piotra Iljicza Czajkowskiego. Po raz pierwszy wykonano ją w Moskwie 29 marca 1879 roku i od tego czasu uznawana jest za wybitny przykład oper lirycznych z muzyką dramatyczną. Akcja rozgrywa się w Petersburgu i okolicach w latach dwudziestych XIX wieku i opowiada o samolubnym bohaterze, który odrzuca miłość młodej kobiety i w ten sposób śmiertelnie doprowadza do konfliktu.
Wyzwania niemieckiego performansu
Premiera w Hamburgu napotkała kilka przeszkód. Czajkowski, który ledwo mówił po niemiecku, nie mógł prowadzić własnej pracy. Zmiany w recytatywach spowodowane tłumaczeniem spowodowały zamieszanie, zarówno śpiewacy, jak i orkiestra. Solistka Mary Kraus-Weiner wspominała trudności, jakie pojawiły się podczas próby generalnej. Sytuacja stała się napięta, gdy Czajkowski zdał sobie sprawę, że traci kontrolę nad przedstawieniem i zaczął szukać ratunku.
Na pomoc wezwano Gustava Mahlera, który już wtedy dał się poznać jako znakomity dyrygent. Nie tylko przybył, aby uratować przedstawienie, ale pomimo trudnych okoliczności udało mu się sprawić, że przedstawienie odniosło ogromny sukces. Śpiewacy byli zachwyceni jego obecnością na podium dyrygenta, a występ zapadł w pamięć wszystkim obecnym.
Mahler: wschodząca gwiazda
Gustav Mahler, urodzony w Kalischcie w 1860 roku, był cudownym dzieckiem muzyki, który ukończył imponujące studia w Konserwatorium Wiedeńskim. Zasłynął różnymi stanowiskami dyrygenckimi, m.in. w Lipsku i Budapeszcie, aż do objęcia kierownictwa Opery w Hamburgu w 1891 roku. Możliwość wyreżyserowania niemieckiej premiery *Eugeniusza Oniegina* Czajkowskiego ugruntowała jego reputację i wywołała poruszenie w świecie opery. Później dyrygował także prawykonaniem *Eugeniusza Oniegina* w Wiedniu, które spotkało się z zainteresowaniem poza jego granicami.
Premiera w hanzeatyckim mieście utrwaliła się jako ważny moment w historii opery. Na pytania Czajkowskiego dotyczące realizacji jego muzyki odpowiedział interwencja Mahlera. Ten odcinek to nie tylko świadectwo talentu Mahlera, ale także wskazówka, że nawet w najtrudniejszych chwilach można nawiązać wartościową muzyczną więź.
Jednak czas występu nie został uwieńczony tylko sukcesem. Po premierze Czajkowski miał także do czynienia z kolejnymi przedstawieniami *Eugeniusza Oniegina*, które szybko odniosły światowy sukces. Mahler swoim zaangażowaniem odegrał decydującą rolę nie tylko w premierze w Hamburgu, ale w całym procesie powstawania tej opery, która od tego czasu na stałe wpisała się w repertuar największych teatrów operowych.
Wpływ, jaki Mahler i Czajkowski wywarli na tradycję operową i symfoniczną, jest niezaprzeczalny. Doświadczenia i twórcza wymiana tych dwóch głębokich artystów są nadal fragmentem żywej historii muzyki, która odbija się echem zarówno na scenach, jak i za nimi.