EU wil bevroren Russische fondsen gebruiken: de sceptische lijn van België!

EU wil bevroren Russische fondsen gebruiken: de sceptische lijn van België!

Discussies binnen de Europese Unie over hoe om te gaan met bevroren Russische tegoeden worden steeds concreter. Er liggen momenteel verschillende voorstellen op tafel die de financiële steun aan Oekraïne tot 2027 aanzienlijk kunnen beïnvloeden. Luid de FAZ Een centraal idee is om deze bevroren fondsen te gebruiken om herstelleningen te financieren, maar dit stuit op weerstand, vooral vanuit België.

België staat sceptisch tegenover een voorstel van EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat leningen zou verstrekken aan Oekraïne ter waarde van maximaal 210 miljard euro. Dit zou te maken kunnen krijgen met onzekere juridische en financiële risico's die niet kunnen worden genegeerd gezien een mogelijke reactie van Rusland. Bovendien eist België dat het financiële risico wordt gedeeld door andere EU-landen alvorens in te stemmen met een dergelijke regeling.

Reparatieleningen en de economische implicaties

De herstellening is afhankelijk van de aanhoudende bevriezing van Russische tegoeden, die elke zes maanden moet worden herzien. Een mogelijk ‘nee’ van landen als Hongarije onder Viktor Orbán zou voor problemen kunnen zorgen, omdat de Russische centrale bank de repatriëring van haar fondsen zou kunnen eisen. Dit roept de vraag op in hoeverre de juridische zorgen de solidariteit binnen de EU zullen belasten.
Econoom Benjamin Hilgenstock waarschuwt dat landen als China en Saoedi-Arabië zeer weinig alternatieven hebben voor hun buitenlandse reserves. Dit zou ertoe kunnen leiden dat staten druk proberen uit te oefenen op Europese landen door zich terug te trekken uit hun staatsobligaties.

De kritieke financiële situatie van Oekraïne vereist dringende oplossingen. Volgens één schatting heeft Oekraïne de komende twee jaar ongeveer 135,7 miljard euro nodig. Een overeenkomst over het gebruik van Russische fondsen zou een signaal kunnen zijn dat Oekraïne zijn defensie-uitgaven kan blijven financieren als Rusland ermee instemt herstelbetalingen te doen na de oorlog.

De aanmoediging om de sancties af te dwingen

De Amerikaanse handhaving van sancties tegen Russische oliemaatschappijen, vooral onder de regering van Donald Trump, heeft aanzienlijke veranderingen teweeggebracht. Volgens recente rapporten zijn de Russische olieprijzen gedaald ten opzichte van de wereldmarkt, waardoor Rusland onder druk komt te staan. Dit zal van cruciaal belang zijn voor het vermogen van Rusland om zijn oorlogskosten te dekken. Er zijn ruim 500 EU-tankers geïdentificeerd die vermoedelijk onder sancties vallen, maar de activiteit van deze schepen is niet zo sterk gedaald als onder de Amerikaanse sancties.
Om de situatie nog verder te verergeren, kan de EU van plan zijn noodbevoegdheden in te voeren om de oppositie, bijvoorbeeld vanuit Hongarije, tegen te gaan, zodat de Russische tegoeden voor onbepaalde tijd bevroren blijven.

In een volgende stap zou België kunnen aandringen op het centrale beheer van de bevroren Russische fondsen via het bedrijf Euroclear. De waarde van deze fondsen kan worden geschat op ongeveer 185 miljard euro en er wordt gestreefd naar samenwerking tussen Duitsland, Frankrijk, Zweden en Cyprus om fondsen beschikbaar te stellen. De federale overheid is echter terughoudend in het vrijgeven van informatie over bevroren tegoeden.

Met al deze ontwikkelingen is het duidelijk dat het bereiken van overeenstemming over het gebruik van Russische middelen en financiële steun aan Oekraïne niet alleen een uitdaging binnen de EU is, maar ook verstrekkende geopolitieke implicaties kan hebben. De komende twee weken tot de bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders van de EU in Brussel zullen van cruciaal belang zijn om consensus te bereiken en een oplossing te vinden die niet alleen een humanitaire catastrofe afwendt, maar ook de economische situatie in Oekraïne kan stabiliseren.