Friedman hekelt xenofobie: applaus voor krachtige toespraak over democratie!
De Johannes Stellingprijs wordt op 28 oktober 2025 in Schwerin uitgereikt, met een keynote speech van Michel Friedman over democratie.

Friedman hekelt xenofobie: applaus voor krachtige toespraak over democratie!
Wat een drukte in het strandpaviljoen aan de oever van het Schwerinse meer! Op 28 oktober werd de 20e Johannes Stellingprijs uitgereikt en vele gasten kwamen massaal luisteren naar de keynote speech van publicist Michel Friedman. Onder de aanwezigen bevonden zich premier Manuela Schwesig en SPD-fractieleider Julian Barlen, die niet alleen het evenement opende, maar ook het belang ervan in de strijd tegen vreemdelingenhaat en extremisme onderstreepte. Het evenement, goed beveiligd door de civiele politie en patrouillewagens, vond plaats in de context van de eerdere controverse rond Friedmans niet-uitnodiging bij een literair huis in Klütz, wat voor veel opwinding zorgde.
Dit was niet zomaar een prijs die werd uitgereikt, maar eerder een symbool van sociale cohesie. De hoofdprijs ging naar Silvio Witt, de voormalige burgemeester van Neubrandenburg, wiens inzet voor de democratie en tegen racisme werd geëerd. Friedman sprak rond 17.35 uur en presenteerde zijn standpunten duidelijk en provocerend. In zijn toespraak citeerde hij: “De slechtste democratie is beter dan de beste dictatuur” en richtte hij zich rechtstreeks tot de tegenstanders van de democratie, vooral de AfD. Hij benadrukte het belang van de politieke debatcultuur en waarschuwde voor het gevaar dat onverschilligheid met zich meebrengt.
Een oproep tot burgerlijke moed
Friedmans toespraak werd gekenmerkt door een hartstochtelijke toewijding aan ervaren waarden. Hij riep op tot ‘mensen met een attitude in plaats van alleen maar een mening’ en sloot zijn oproep af met het belangrijke verzoek om ‘respect voor mensen’, dat door het publiek werd gehonoreerd met applaus en een staande ovatie. Zijn kritische houding tegenover de AfD, die hij omschreef als een ‘partij van haat’, onderstreepte de urgentie van zijn zorg om sociaal extremisme tegen te gaan. Deze oproep vindt ook weerklank in de huidige inspanningen van de federale regering, die tot doel heeft de toename van haat en extremistisch geweld te bestrijden met de strategie ‘Samen voor democratie en tegen extremisme’. Deze strategie heeft tot doel het democratisch samenleven te bevorderen en een diverse samenleving te versterken, en tegelijkertijd racisme, antisemitisme en andere vormen van misantropie aan te pakken.
Het was meer dan alleen een heerlijke avond; Het was een dringende oproep tot burgerlijke moed in een tijd waarin de uitdagingen voor onze democratie groter zijn dan ooit. Van alle mensen moest Müller, de burgemeester van Klütz, aftreden na het debat dat gepaard ging met de desinnodiging van Friedman - een voorbeeld van de golven die dergelijke discussies kunnen veroorzaken. Het wordt steeds duidelijker dat dialoog essentieel is, en Friedman, wiens eigen familiegeschiedenis hem met de Holocaust verbindt, spreekt als geen ander over wat er op het spel staat.
Een blik vooruit
De avond in Schwerin was een sprankje hoop; de internationale en sociale echo ervan zal het debat over extremisme en democratie waarschijnlijk nog lang vergezellen. Terwijl politici preventieve maatregelen proberen te nemen tegen de verspreiding van extremistische opvattingen, zoals de federale regering ook in haar doelstellingen heeft verklaard, komt de betrokkenheid van persoonlijkheden als Friedman steeds meer in beeld. De stemmen van de rede moeten luider worden, vooral als het gaat om het bestrijden van haat en vooroordelen.
De avond eindigde met een gevoel van hoop en vastberadenheid dat het, ondanks alle verwachtingen, mogelijk is om op te komen voor een levendige democratie. De vraag die overblijft: hoe lang kan deze weerstand worden gehandhaafd?