Hannover herinnert zich Hannah Arendt: Een theateravond vol inzichten!

Hannover herinnert zich Hannah Arendt: Een theateravond vol inzichten!

Vandaag, 4 december 2025, herdenken we de grote politieke theoreticus en journalist Hannah Arendt, die precies 50 jaar geleden, op 4 december 1975, in New York stierf. Geboren in Hannover in 1906 en opgegroeid in Königsberg, gaf ze in de 20e eeuw vorm aan de politieke theorie met haar scherpzinnige analyses. Ter ere van Arendt organiseert het Theater Hannover een speciale theateravond met de titel ‘arendt forever’, waarin facetten van haar leven en werk in een vierdelig programma worden belicht. Dramaturg Mira Gebhardt verwijst naar de graphic novel “The Three Lives of Hannah Arendt” van Ken Krimstein uit 2019, die Arendts opmerkelijke biografie illustreert.

Arendts leven werd gekenmerkt door een voortdurend nieuw begin, niet in de laatste plaats vanwege de ziekte van haar vader en haar ontsnapping aan de nationaal-socialisten. Dit maakt duidelijk hoe belangrijk de vragen over verzoening en herinnering aan misdaden in haar werk waren. Een centraal thema van de theateravond zal de uitreiking van de Lessing-prijs in Hamburg in 1959 zijn. Hier bespreekt Arendt met haar echtgenoot Heinrich Blücher of zij de prijs moet aanvaarden, die het onderwerp is van de voor vrijdag geplande geënsceneerde lezing van de theatertekst “Nobody's Sister”.

Arendts lessen voor het heden

Het belang van Arendts werk wordt vanavond ook onderstreept door Friedrich Weißbach, die de avond modereert. Hij zal ingaan op de lessen die zijn getrokken uit hun analyses van totalitair bewind en autoritarisme. Arendt bedacht de term ‘banaliteit van het kwaad’ en merkte op dat autoritaire leiders vaak via democratische middelen aan de macht kunnen komen. Haar studie ‘Elements and Origins of Total Domination’, gepubliceerd in 1951, blijft centraal staan ​​in de huidige politieke discussie. Hier zag Arendt totalitarisme als een nieuwe vorm van heerschappij die de menselijke spontaniteit en individualiteit in gevaar bracht.

De huidige maatschappelijke uitdagingen die Arendt destijds identificeerde, zijn terug te vinden in de zorgen die aan bod komen in de essays van Timothy W. Stanley. In zijn werk pleit hij voor de revitalisering van deliberatieve democratische praktijken en richt hij zich op de aanhoudende religieuze verdeeldheid, die wordt gezien als een bron van groeiende sociale kloven. In zijn komende monografie wil hij zich bezighouden met Arendts identificatie van deze problemen in multiculturele democratieën.

Een donkere schaduw van de geschiedenis

De tragedie in Arendts biografie krijgt bijzondere aandacht in de context van de Holocaust. Haar ervaringen als joodse vluchtelinge, die in 1933 door de nationaal-socialisten werd gearresteerd en vervolgens als maatschappelijk werkster in Parijs werkte, bepalen haar werk en haar kijk op politieke systemen. In haar geschriften waarschuwde ze voor een toestand van ‘wereldloosheid’ waarin mensen niet langer een gemeenschappelijk belang in hun samenleving kunnen ontwikkelen. Deze waarschuwingen zijn vandaag de dag bijzonder relevant, nu politieke debatten vaak worden gekenmerkt door verdeeldheid en desinteresse.

Arendts nalatenschap zal op de theateravond niet alleen in ere worden gehouden met haar literaire werken, maar ook met een actrice die in zowel 'Hannah Arendt' als 'Rosa Luxemburg' verscheen en in mei de Gouden Os ontving van het filmkunstfestival van Mecklenburg-Voor-Pommeren. Dit toont het voortdurende belang van haar ideeën en de waardering van haar als persoon in de cultuur.

Ondanks de annulering van alle andere evenementen nadat een controversieel persoon werd uitgesloten van de culturele week in Klütz, zal de theateravond in Hannover uitnodigen tot viering en reflectie op Arendts nalatenschap en haar tijdloze vragen. Een goede reden om in te gaan op hun filosofie en hun standpunt over totalitaire systemen – een onderwerp dat niet actueler kan zijn.