Buitenlandse investeerders kopen 20.000 hectare landbouwgrond – politici kijken de andere kant op!

Buitenlandse investeerders kopen 20.000 hectare landbouwgrond – politici kijken de andere kant op!

De lucht brandt in Oost-Duitsland omdat politici min of meer werkeloos toekijken terwijl buitenlandse investeerders, vooral uit Australië, een groot deel van de Duitse landbouwtaart willen. Onlangs verkocht de Gustav Zech Foundation maar liefst 20.000 hectare landbouwgrond aan deze investeerders voor maar liefst 300 miljoen euro. Een onderneming die niet alleen uw portemonnee vult, maar ook veel vragen oproept. Wat doen de verantwoordelijken eigenlijk?

Deutsche Agrar Holding (DAH), die in 2016 voor slechts 5 miljoen euro uit de faillissementsboedel van KTG Agrar werd overgenomen, maakt integraal deel uit van de discussie. Er zijn wetten die vereisen dat dergelijke transacties worden gecontroleerd, maar noch de federale, noch de deelstaatregeringen lijken hier veel belangstelling voor te hebben. Volgens de Foreign Trade Ordinance had eigenlijk een audit moeten plaatsvinden voor gebieden van meer dan 10.000 hectare, maar dit was verre van het geval: het Federale Ministerie van Economische Zaken zwijgt als het gaat om details van investeringsaudits.

De kritiek groeit

Te midden van deze stilstand liet de werkgroep plattelandslandbouw (AbL) luide kritiek horen. De verantwoordelijkheden tussen de federale en deelstaatregeringen worden als uiterst verwarrend ervaren. De ministers van de getroffen deelstaten als Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saksen en Saksen-Anhalt voelen zich beperkt in hun handelen. De minister van Landbouw van Saksen-Anhalt, Sven Schulze, heeft de staatsregels met betrekking tot de aankoop van aandelen al omschreven als een "bot zwaard", waarbij hij opmerkte dat alleen de federale overheid dergelijke transacties echt kan verbieden.

Het wordt voor de getroffen landen steeds moeilijker om een ​​duidelijke politieke koers uit te zetten. Sinds de hervorming van het federalisme in 2006 berusten de regulerende bevoegdheden bij de respectieve staten, en de hulpeloze omstandigheden vormen een verborgen roep om hervormingen. Brandenburg heeft aangekondigd juridische mogelijkheden te gaan onderzoeken voor meer transparantie en controle bij de aankoop van aandelen. Maar ook hier zijn er zorgen: volgens het deelstaatparlement van Saksen-Anhalt werd in 2022 het oordeel geveld dat de wetgevende bevoegdheid uiteindelijk bij de federale regering blijft.

Nieuwe landbouwstructuurwet in Nedersaksen

In Nedersaksen is men echter bereid nog een stap verder te gaan. De geplande landbouwstructuurwet daar zou de goedkeuringsvereiste voor aandelentransacties willen invoeren en voorziet zelfs in boetes tot een miljoen euro bij overtredingen. Een maatregel die volkomen verstandig lijkt. Maar zoals gewoonlijk is er ook hier weerstand: de plattelandsbevolking van Nedersaksen vreest voor meer bureaucratie en verwerpt het ontwerp, wat de onderhandelingen nog verder zou kunnen bemoeilijken.

Als kers op de taart is ook het aantal buitenlandse bedrijven in het Duitse agrarische landschap toegenomen. Deze steeg van 118 naar 153, een stijging van 30%. Volgens de laatste statistieken waren er in totaal 2.919 bedrijfsgroepen met een ongelooflijke 2,1 miljoen hectare landbouwareaal. Dat is een stijging van 32% sinds 2020 – er is nu al een ontwaken onder internationale investeerders merkbaar.

Het lijkt erop dat Duitsland binnenkort diep in de war kan raken door buitenlandse investeerders in de landbouwsector. Het valt nog te bezien of de politiek daadwerkelijk zal ingrijpen. Tot die tijd blijft het spannend en hebben de verantwoordelijken wellicht geen andere keuze dan hun goede hand in de regelgeving te tonen.

Voor meer details en achtergronden kunt u de rapporten lezen van Kwik En Agrarisch vandaag lees op.