Walka o władzę w Armenii: Kościół broni się przed represjami państwowymi!

Walka o władzę w Armenii: Kościół broni się przed represjami państwowymi!

W Armenii panuje zamieszanie: napięcia między rządem a Ormiańskim Kościołem Apostolskim osiągają nowy szczyt. Przedstawiciele Christian Solidarity International (CSI) niedawno dowiedzieli się, że nie mogą uzyskać dostępu do przetrzymywanych duchownych i członków tego piętrowego kościoła. Joel Veldkamp z CSI powiedział, że obecna sytuacja jest „głęboko niepokojąca”, a sytuacja w zakresie praw człowieka w Armenii wymaga większej uwagi. Delegacja CSI przebywała w Erewaniu w dniach 13–17 listopada 2025 r., gdzie spotkała się z dostojnikami religijnymi i prawnikami zajmującymi się prawami człowieka. Spotkania były kontynuowane, ale planowana wizyta u uwięzionych przedstawicieli Kościoła została szybko odwołana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, co Veldkamp skrytykował jako „niezgodną z prawem”.

Szczególnie niepokojące były represje wobec niezależnych mediów, których delegacja była świadkiem w dniu przyjazdu. Dwóch twórców podcastów i dziennikarz przebywa obecnie w areszcie państwowym – to alarmująca sytuacja, która poważnie zagraża wolności prasy w Armenii. W tym kontekście odbyło się pierwsze „Narodowe śniadanie modlitewne” w Armenii, ale frekwencja była niewielka. Obecny był jedynie przedstawiciel Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego, biskup Daniel Findikyan, podczas gdy rola Levergena w społeczeństwie jest coraz częściej kwestionowana.

Państwo i Kościół: napięta relacja

Ormiański Kościół Apostolski odgrywa niezwykle znaczącą rolę w tożsamości i historii narodu ormiańskiego. Związek między Kościołem a państwem jest w Armenii tradycyjnie bliski, co podkreśla konstytucyjnie uznaną rolę Kościoła jako „kościoła narodowego”. Kooptywna mentalność 권etako, ostatnio ugruntowana pod przywództwem premiera Nikola Paszyniana, od 2018 r. staje się coraz bardziej priorytetem. Planowana reforma konstytucyjna, która pozbawiłaby Kościół uprzywilejowanego statusu, budzi dalsze kontrowersje. Paszynian zajmował się w przeszłości drażliwymi dla Kościoła kwestiami – biskup Garegin II został publicznie oskarżony i w zamian wezwał do wsparcia byłego prezydenta Roberta Koczariana.

Spory nabierają coraz bardziej wymiaru osobistego: Paszynian oskarżył Garegina II o złamanie celibatu, a Kościół konfrontuje premiera z zarzutami nadużycia władzy. W weekend, w którym doszło do tej eskalacji, aresztowano arcybiskupa Bagrata Galstanyana podejrzanego o planowanie brutalnego zamachu stanu przeciwko rządowi. W związku z tym zarzutem aresztowano ponad 14 innych osób. W wielu miejscach wydarzenia te przywołują wspomnienia traumy z 1999 r., kiedy zamordowano wysokich rangą polityków, a niepewność rośnie.

Globalne reakcje i perspektywy

Organizacje międzynarodowe, takie jak amerykańska Komisja ds. Międzynarodowej Wolności Religijnej, weszły już na ring i wzywają do uwolnienia uwięzionego duchowieństwa. John Eibner z CSI również podkreślił znaczenie „Szwajcarskiej Inicjatywy Pokojowej dla Górskiego Karabachu”. W innym apelu zaapelował do społeczności międzynarodowej, aby stanęła w obronie członków Kościoła i dziennikarzy. Eibner dał również jasno do zrozumienia, że ​​kluczowa jest troska ormiańskich organizacji praw człowieka, które dokumentują instrumentalizację sądownictwa.

Sytuacja w Armenii pozostaje w impasie. Napięcia polityczne i społeczne mogą doprowadzić kraj na skraj niestabilności geopolitycznej. Plan jest taki, aby szczyt UE w Armenii odbył się za dwa lata – pytanie na jakich warunkach i jakie zmiany mogą do tego czasu nastąpić. Przepaść między podmiotami instytucjonalnymi a społeczeństwem obywatelskim może odegrać kluczową rolę w przyszłości kraju.