Strandtapijten: de kusttraditie van West-Pommeren in het middelpunt van het cultureel-erfgoedinitiatief!

Strandtapijten: de kusttraditie van West-Pommeren in het middelpunt van het cultureel-erfgoedinitiatief!

In de Museumhaven Greifswald wordt al zes jaar een bijzondere traditie levend gehouden. Het initiatief “Hille Tieden” heeft zichzelf tot taak gesteld de visserstapijten uit West-Pommeren in herinnering te brengen en de daarmee verbonden handwerktechnieken te behouden. Gertrud Fahr en Sebastian Schmidt, oprichters van het initiatief, laten op indrukwekkende wijze zien hoe cultureel erfgoed levend kan blijven. Zoals de [NDR](https://www.ndr.de/nachrichten/mecklenburg-vorpommern/vorpommern/greifswald-mit-strand Carpeten-an-die-tradition-der-fischerruge-erinnern,mvregiogreifswald-658.html) meldt, zijn de ‘strandkleden’ die ze produceren handdoeken van 190 cm x 90 cm gemaakt van hoogwaardig biologisch katoen en zijn ze erg populair.

Jaarlijks verlaten zo’n 1.000 strandkleden de ateliers, waarvan de opbrengst naar goede doelen gaat, zoals creatieve workshops en knoopcursussen. Deze cursussen zijn niet alleen een manier om de traditie levend te houden, maar ook een kans voor geïnteresseerden om aan de slag te gaan.

Een levend verhaal

De traditie van het weven van vistapijten vindt zijn oorsprong in de jaren twintig, toen vissers in West-Pommeren werkloos raakten als gevolg van een visverbod. Ze begonnen met het maken van handgeknoopte tapijten van schapenwol om in hun levensonderhoud te voorzien. De eerste motieven komen van Rudolf en Frieda Stundl, die deze techniek aan vissers leerden. Deze [Nordkurier](https://www.nordkurier.de/regional/anklam/gehoren-fischer Carpets-bald-zum-weltkulturerbe-1145822) documenteerde dat de tapijten in 1928 werden ontworpen en sindsdien de regionale natuurlijke landschappen en maritieme thema's weerspiegelen. In de DDR stonden de tapijten bekend als “Freester Fischer tapijten”.

De Pommerse visserstapijten, officieel erkend in 2023, werden zelfs aangewezen als immaterieel cultureel erfgoed. Dit markeert een aanzienlijk succes voor het initiatief en de nauwe samenwerking met verschillende belanghebbenden, waaronder de geschiedenis van de stad en musea, om de traditie onder de aandacht van het publiek te brengen.

Huidige uitdagingen en toekomstplannen

Maar ondanks deze successen is de kennis over de productie van vistapijt in gevaar. Zoals uit informatie van de Traditional Textiles Working Group blijkt, zijn er vandaag de dag nog maar een paar geschoolde wevers over en staat de techniek op de rand van uitsterven. Ulrike Sulk, Gisela Zeidler en Helga Grabow zijn de laatsten in hun soort. Hun vakmanschap zou binnenkort zeldzaam kunnen zijn als er niet meer wordt geïnvesteerd in het opleiden van de volgende generatie.

Het initiatief “Hille Tieden” is al van plan het ambacht te promoten via workshops en schoolprojecten en is ook op zoek naar voormalige wevers om hun verhalen te documenteren en het ambacht te behouden. Ook de constructie van een alomvattende aanvraag voor erkenning als UNESCO-werelderfgoedlocatie is in volle gang, ondersteund door een onderzoeksteam met daarin deskundigen van verschillende instellingen.

De inspanningen om de Pommerse visserstapijten te behouden zijn niet alleen belangrijk voor de regio. Ze zijn een weerspiegeling van cultureel erfgoed en ambachtelijke tradities en laten op indrukwekkende wijze zien hoe historisch bewustzijn en praktisch kunstenaarschap met elkaar verweven zijn.