Kinderdagverblijven in nood: tekort aan geschoolde arbeidskrachten verhoogt de druk op gezinnen en leraren!

Kinderdagverblijven in nood: tekort aan geschoolde arbeidskrachten verhoogt de druk op gezinnen en leraren!

Het tekort aan geschoolde arbeidskrachten in kinderdagverblijven in Nedersaksen wordt steeds dramatischer. Volgens een actueel onderzoek van Diakonie Niedersachsen melden steeds meer instellingen ernstige problemen die een directe impact hebben op de kwaliteit van de zorg. De situatie is bijzonder stressvol voor kinderen, hun ouders en hun leraren. In veel kinderdagverblijven zijn nauwelijks mogelijkheden voor individuele ondersteuning of ontspannen gesprekken in kleine groepen. Opvoeder Margot Kerin benadrukt dat de relatie met het kind in deze gespannen situatie van cruciaal belang is.

In Burgdorf lijkt er sprake te zijn van theoretische personeelsbeschikbaarheid, maar veel docenten zijn afwezig vanwege ziekte, vaak permanent. De onduidelijke personeelsplanning leidt tot voortdurende veranderingen die de toch al gespannen situatie nog verder verergeren. Uit het onderzoek bleek dat 77% van de kinderdagverblijven in 2025 groepen op individuele dagen moest sluiten, een stijging ten opzichte van 63% in 2022. Ook vroege en late opvang wordt getroffen: 79% van de instellingen verminderde dit aanbod, vergeleken met 76% het jaar daarvoor.

Gevolgen voor gezinnen

De impact op gezinnen is dramatisch. 74% van de ouders bevestigt dat ze lijden onder toenemende stressniveaus, terwijl 46% zichzelf in een wanhopige situatie ziet en 39% existentiële angsten meldt. Dit roept de vraag op hoe het tekort aan geschoolde arbeidskrachten kan worden tegengegaan. De respondenten eisen een passende vergoeding voor de opleiding van onderwijzers, die overeen moet komen met die in andere lerarenberoepen. Daarnaast is een betere zorgratio voor kleinere groepen nodig.

De huidige opleidingssituatie is zorgwekkend, aangezien voltijdse stagiairs geen beloning ontvangen en dit is alleen maar verbeterd door de afschaffing van het schoolgeld. Minister van Onderwijs Julia Willie Hamburg benadrukt de nieuwe richtlijnen voor personeelswerving en registreert opleidingsgegevens, maar dit staat in contrast met de realiteit dat bureaucratische hindernissen veel potentiële kandidaten afschrikken. Bovendien verlaten geschoolde werknemers de kinderdagverblijven na gemiddeld vijf jaar op zoek naar stabielere banen.

Toekomstperspectieven

De vooruitzichten zijn somber: hoewel er veel maatschappelijk assistenten in opleiding zijn, mogen zij niet alle relevante taken op zich nemen. Ervaren medewerkers die het bedrijf hebben gestabiliseerd gaan met pensioen, terwijl het werken in het kinderdagverblijf onder de huidige omstandigheden voor velen onaantrekkelijk blijft. De Duitse Kita Vereniging roept op tot hervormingen van de kinderopvangwet en eist meer financiële middelen voor de faciliteiten.

Een onderzoek van de Bertelsmann Foundation laat alarmerende trends zien: het aandeel opgeleide specialisten in kinderdagverblijven lag in 2023 op een dieptepunt van 71,5%, vergeleken met 75,6% in 2017. Nedersaksen ligt daarmee onder de nationale waarde van 72,5%. Het is ook zorgwekkend dat ruim de helft van de kinderen niet wordt verzorgd volgens de wetenschappelijke aanbevelingen. Vooral voor kinderen onder de drie jaar ziet het er slecht uit; hier wijst de personeelsbezetting scherp naar beneden.

Er is al opgemerkt dat de deelstaatregering de normen voor de kinderopvang in de zomer tijdelijk heeft verlaagd om het acute personeelstekort op te vangen. Flexibelere eisen voor vervangend personeel en een gemakkelijker gebruik van assistenten zouden hierbij moeten helpen. Volgens de radar van geschoolde werknemers voor kinderdagverblijven en basisscholen uit 2023 kan toegang tot op behoeften gebaseerde zorg en betere personeelsbezetting echter alleen worden bereikt door middel van langetermijnmaatregelen.

De situatie is alarmerend en vereist onmiddellijke actie. Er is gezamenlijke actie nodig van de politiek, de gemeenschap en de samenleving, zodat de kwaliteit van het onderwijs voor jonge kinderen er niet onder blijft lijden. Het tekort aan geschoolde arbeidskrachten is niet alleen een probleem voor kinderdagverblijven, maar heeft uiteindelijk gevolgen voor het welzijn van onze kinderen en de toekomst van onze samenleving.