Kritiek op de term ‘clancriminaliteit’: stigma of realiteit?

Kritiek op de term ‘clancriminaliteit’: stigma of realiteit?

Onlangs is de kwestie van clanmisdaad in Nedersaksen weer in de schijnwerpers gekomen. De politie doet regelmatig verslag van lopende onderzoeken naar dit soort misdrijven. Een bijzonder kritisch punt is de definitie van het Nedersaksische ministerie van Binnenlandse Zaken, dat clans definieert als criminele groepen die met elkaar verbonden zijn door familiebanden en een gemeenschappelijke etnische afkomst. Deze classificatie veroorzaakt veel discussie en is niet zonder controverse. Thomas Müller, een onderzoeker bij de politie van Bremen, uitte zijn bezorgdheid over het feit dat de term clanmisdaad een algemeen model aan het worden is. “Mensen worden gedefinieerd als een eenheid op basis van gezinsstructuur en achternaam”, zegt Müller. Dit roept vragen op, want is iedereen met de achternaam Müller potentieel crimineel?

Critici van de huidige terminologie raden aan om in plaats daarvan termen als ‘georganiseerde misdaad’ of ‘criminele bendes’ te gebruiken om de diversiteit van criminele activiteiten beter te weerspiegelen en stereotiepe opvattingen te verminderen. Volgens Deutschlandfunk is clancriminaliteit wijdverbreid in Duitsland, vooral in de deelstaten Noord-Rijnland-Westfalen, Berlijn en Nedersaksen. Naast massale vechtpartijen en sieradendiefstallen maken ook spectaculaire diefstallen van gouden munten deel uit van dit fenomeen.

De dimensie van clanmisdaad

In Noordrijn-Westfalen heeft de politie de afgelopen jaren systematisch onderzoek gedaan naar clancriminaliteit. Minister van Binnenlandse Zaken Herbert Reul benadrukt dat de sociale orde wordt bedreigd door deze vorm van misdaad. In 2023 werden daar ongeveer 7.000 misdaden gedocumenteerd die aan clans konden worden toegeschreven – een stijging van bijna 7% vergeleken met het jaar daarvoor. In Berlijn waren er 1.063 toegewezen misdaden, wat neerkomt op ongeveer 0,2% van alle geregistreerde misdaden. De aantrekkingskracht van het bespreken van het onderwerp via krantenkoppen is enorm, maar er is kritiek dat deze berichtgeving vaak tot racistische stereotypen leidt. Clans worden vaak geassocieerd met uitgebreide families van Arabische, Turkse of Koerdische afkomst - hier is een voorbeeld van de Remmo-clan, die afkomstig is uit de provincie Mardin in Turkije en als staatloze vluchteling naar Duitsland kwam.

Zoals talrijke studies, die ook in hedendaags onderzoek terug te vinden zijn, aantonen, zijn slechts ongeveer 35.000 tot 50.000 mensen uit deze families crimineel. Het merendeel van de familieleden leidt een legaal leven. De BKA beschrijft clans als informele sociale organisaties met een hiërarchische structuur en hun eigen normen die verder gaan dan het Duitse rechtssysteem. Het is buitengewoon moeilijk om duidelijke grenzen tussen clans te trekken en te bepalen welke leden daadwerkelijk misdaden begaan.

Kritiek op de terminologie en stigmatisering

Hoewel het ministerie van Binnenlandse Zaken van Nedersaksen volhoudt dat de voorwaarden passend zijn, roepen talrijke critici op tot herziening van de gehele aanpak. Het concept van ‘clanmarkeringen’ leidt in Nedersaksen ook tot willekeurige toewijzingen en stigmatisering van mensen, wat een negatief effect kan hebben op de mogelijkheden op het gebied van huisvesting of opleiding. Alternatieven zoals ‘bendecriminaliteit’ of ‘netwerkcriminaliteit’ worden als verstandiger beschouwd.

Het onderwerp clanmisdaad blijft daarom zeer complex gezien de verschillende perspectieven ter plaatse. De evenwichtsoefening tussen noodzakelijk veiligheidsbeleid en de bescherming van individuen tegen ongepaste criminalisering is een uitdaging waar de politiek in de toekomst mee te maken krijgt. De opsporingsautoriteiten blijven hard werken om een ​​einde te maken aan de clanmisdaad, terwijl tegelijkertijd bedacht moet worden dat een gedifferentieerde kijk op de uitingen belangrijker is dan algemene oordelen.

Lees meer over de huidige discussie over clancriminaliteit in NDR en de gedetailleerde context Academia r_internationalen_OK_forschung_Clans_clan_crime_and_organized_crime_Een_onderzoek_van_het_perspectief_van_de_studie_van_georganiseerde_misdaad_).