Risico op kanker door PFAS: Deze steden in MV waarschuwen voor drinkwater!

Risico op kanker door PFAS: Deze steden in MV waarschuwen voor drinkwater!

De afgelopen maanden is er zorgwekkend nieuws geweest voor consumenten in Noord-Duitsland: een uitgebreide analyse door de Duitse Federatie voor Milieu- en Natuurbehoud (BUND) heeft aangetoond dat sporen van zogenaamde eeuwige chemicaliën, of per- en polygefluoreerde alkylstoffen (PFAS), zijn aangetroffen in bijna alle onderzochte drinkwatermonsters. In 42 van de 46 monsters werden deze schadelijke stoffen aangetroffen, maar de huidige wettelijke limieten werden niet overschreden. Toch geeft dit aanleiding tot bezorgdheid, omdat wordt vermoed dat PFAS leverschade en nier- en zaadbalkanker veroorzaken.

Zoals BUND-directeur Verena Graichen benadrukt, zijn PFAS in de watercyclus terechtgekomen – ze zijn zelfs te vinden in mineraalwaterfonteinen. Deze chemicaliën worden in de industrie gebruikt om alledaagse voorwerpen zoals anoraks, pannen en cosmetica te maken. Momenteel is slechts een klein deel van de duizenden individuele PFAS-stoffen gereguleerd. De Europese Unie is van plan strengere beperkingen op te leggen aan PFAS naarmate de risico’s op gezondheidseffecten steeds duidelijker worden. De komende jaren worden nieuwe grenswaarden voor watermonsters verwacht, die vanaf 2026 en 2028 van kracht zullen worden. Drie gecontroleerde plaatsen – Zeuthen, Ludwigslust en Güstrow – overschreden deze toekomstige grenswaarden al.

Productie en gebruik van PFAS

Maar waar komen deze schadelijke stoffen eigenlijk vandaan? PFAS worden gebruikt in tal van producten die op zichzelf onschadelijk lijken. Ze worden onder meer al jaren gebruikt bij de productie van kleding, keukengerei en cosmetica. De volledige regulering van deze chemicaliën is nog in behandeling en de lijst met gevaarlijke stoffen wordt voortdurend bijgewerkt. PFOA en zijn zouten zijn bijvoorbeeld sinds 4 juli 2020 verboden op grond van de EU-richtlijn persistente organische verontreinigende stoffen (POP's), en verdere regelgeving is in de maak. Het ECHA (European Chemicals Agency) heeft al talloze PFAS geclassificeerd als zeer zorgwekkende stoffen.

Een ander probleem is dat PFAS via verschillende routes in de voedselketen terecht kunnen komen. Volgens de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) zijn zeevruchten, fruit en eieren de belangrijkste veroorzakers van de blootstelling aan PFAS in de menselijke voeding. Het maximaal toelaatbare wekelijkse niveau voor bepaalde PFAS is 4,4 nanogram per kilogram lichaamsgewicht. Het is belangrijk dat consumenten de voedselveiligheid goed in de gaten houden, vooral als het gaat om dierlijke producten en geïmporteerde voedingsmiddelen.

De weg vooruit

De veelvuldige detectie van PFAS in drinkwater brengt ook een oproep met zich mee voor alle consumenten: let bij het winkelen op producten met het label ‘PFAS-vrij’. Door uw consumptie van dierlijke producten te verminderen en bewuste aankoopbeslissingen te nemen, kunt u uw inname van PFAS verlagen. De BUND roept ook op tot strengere regelgeving en de toepassing van het beginsel dat de vervuiler betaalt – want één ding is duidelijk: er moet iets gedaan worden!

De komende maanden zullen cruciaal zijn om te bepalen hoe de situatie rondom de PFAS-besmetting zich ontwikkelt. De EU en ECHA moeten belangrijke beslissingen nemen die verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid en het milieu. Consumenten in Noord-Duitsland en daarbuiten moeten waakzaam blijven en op de hoogte blijven van de ontwikkelingen.

Voor meer informatie over PFAS en hun effecten, bezoek Nordkurier en ECHA.