Suche
Mein Konto
Miljoenenerfenis: Rechtbank stopt vanwege gebrek aan testamentaire capaciteit
De Hogere Regionale Rechtbank van Celle oordeelde dat erfgenamen het risico dragen dat zij geen testamentaire bevoegdheid hebben als de erflater geestesziek was.
Miljoenenerfenis: Rechtbank stopt vanwege gebrek aan testamentaire capaciteit
Wat gebeurt er als iemand een testament schrijft zonder de nodige mentale helderheid? Deze vraag houdt erfgenamen en advocaten momenteel tegelijkertijd bezig. Zoals de Hogere Regionale Rechtbank van Celle heeft geoordeeld, dragen de erfgenamen het volledige risico als de erflater niet bevoegd was om een testament op te maken. Dit werd duidelijk in een zaak waarin een belastingadviseur hoopte een fortuin van een miljoen dollar te verdienen, maar met lege handen wegkwam omdat de erflater niet in staat was om te getuigen. De alleenstaande, kinderloze vrouw, die in 2015 overleed, benoemde de belastingadviseur zowel in haar testament uit 2008 als in een notarieel erfcontract uit 2014 tot enig erfgenaam. Maar na haar overlijden kwamen er familieleden naar voren die haar testamentaire bevoegdheid in twijfel trokken.
Uit een psychiatrisch rapport bleek dat de erflater aan een waanstoornis leed en daardoor niet vrijelijk haar testament kon vormen. De rechtbank van Hannover verklaarde vervolgens het erfcontract ongeldig, wat de hogere regionale rechtbank van Celle bevestigde. In deze context is het belangrijk om te benadrukken dat zelfs een notariële erfovereenkomst geen bescherming biedt tegen ongeldigheid als er op het moment van oprichting geen testamentaire bevoegdheid bestond. Dit risico treft vooral iedereen die bij het opmaken van een testament aandringt op een erfenis.
Testbaarheid tot in detail
Wat houdt testamentaire bevoegdheid precies in? Volgens artikel 2229 van het Burgerlijk Wetboek moet de erflater, dat wil zeggen de persoon die het testament opstelt, de betekenis en de draagwijdte van zijn beslissingen kunnen onderkennen. Testamentaire capaciteit vereist mentale capaciteit die vrij moet zijn van pathologische stoornissen. Deze regeling is van toepassing op alle soorten testamenten, of het nu gaat om een handgeschreven testament of een notarieel erfcontract. Het is daarom noodzakelijk om het eigen besluitvormingsproces duidelijk en begrijpelijk te volgen op het moment dat iemand zijn wil kenbaar maakt, zonder dat externe invloeden zijn oordeel vertroebelen.
Vrije wilsvorming houdt in dat de erflater zaken objectief moet kunnen onderzoeken en afwegen. Verschillende psychische stoornissen kunnen een belemmering vormen, waaronder waansyndromen, psychosen en affectieve stoornissen. Daarom kunnen karaktereigenschappen zoals geheugenstoornissen of een veranderde perceptie van de werkelijkheid leiden tot het onvermogen om te getuigen. Wat ook spannend is, is dat de toestand van de erflater op het moment van de intentieverklaring cruciaal is; Eerdere uitspraken tellen juridisch gezien niet mee.
Praktische gevolgen voor erfgenamen
Voor de erfgenamen betekent dit dat zij bij twijfel over hun testamentaire bekwaamheid zeker het testament moeten laten onderzoeken. Een betwistbaar testament kan niet alleen tijd kosten, maar kan ook leiden tot langdurige geschillen over erfenissen. Vooral als de psychologische problemen van de erflater duidelijk zijn, kan het zinvol zijn om de rechtbank de documenten nader te laten bekijken. Bij het vaststellen van de testamentaire bevoegdheid spelen diverse bewijsstukken, zoals rapporten uit het MDK of gerechtsdossiers, een centrale rol.
De beslissing van het Hooggerechtshof van Celle onderstreepte op indrukwekkende wijze dat het risico van onvermogen om een testament af te leggen niet onzorgvuldig kan worden genomen. Zelfs erfgenamen die te goeder trouw geloven, komen vaak in een moeilijke situatie terecht omdat er geen bescherming van vertrouwen is. Zelfs langdurige, nauwe relaties met de erflater zullen niet helpen als het testament ongeldig wordt geacht. De belastingadviseur kon er wel een liedje over zingen, want uiteindelijk bleef alleen de kennis van een mislukte erfenis over.
Voor iedereen die een testament wil opmaken, is het de moeite waard om dieper in te gaan op het onderwerp testamentaire bevoegdheid. Dit stelt niet alleen uw eigen wil veilig, maar bewaart ook de vrede in het gezin. Speel altijd op safe – voor uw eigen bescherming en die van uw nakomelingen.