50 jaar geleden: Göttingen opgeschrikt door een mysterieuze aardbeving!

50 jaar geleden: Göttingen opgeschrikt door een mysterieuze aardbeving!

Op 23 juni 2025 blikken we terug op een gebeurtenis die precies 50 jaar geleden de hoofden van de inwoners van Göttingen in beroering bracht. Op 23 juni 1975 om 14.17.50 uur schudde de aarde in de universiteitsstad Göttingen met een kracht van 5,2 op de schaal van Richter. In een regio die niet bekend staat om zijn seismische activiteit, veroorzaakte deze aardbeving opwinding. De reden? De oorzaak lag in de DDR.

In die tijd ervoeren mensen in Göttingen bewegende bureaus en grillige seismografen in het Instituut voor Geofysica. En hoewel er in Göttingen geen schade was, was het beeld in de omgeving compleet anders. In Sünna, een klein stadje vlakbij het epicentrum, heerste een paniekerige sfeer. Potten kantelden, meubels verplaatsten en sommige gebouwen raakten beschadigd. De rapporten van hedendaagse getuigen beschrijven betraande taferelen en ernstige schade, onder meer aan de dorpskerk. Officieel sprak de DDR-leiding van een ‘bergaanval’ en ‘aardbevingsachtige trillingen’, maar er waren vermoedens: de naburige potasmijn Unterbreizbach zou verantwoordelijk kunnen zijn voor de aardbeving.

De potasmijn in Unterbreizbach

De kalimijn van Unterbreizbach kent een lange geschiedenis, maar ook donkere hoofdstukken. Tegenwoordig is het de enige overgebleven kalimijn in het Thüringer deel van het kalidistrict Werra-Fulda. Recentelijk stond de mijn in de belangstelling na een tragische gasuitbraak. Dit incident vond dinsdagmiddag, kort na 13.00 uur, plaats in schacht II, waarbij een gevaarlijk mengsel van zoutstof, steenstof en kooldioxide de holtes van de mijn snel vulde. Tragisch genoeg eiste het incident het leven van drie mijnwerkers, in de leeftijd van 24, 50 en 56 jaar.

De CEO van K+S, Norbert Steiner, was geschokt door de ramp. Hoewel kleine gasuitbarstingen in het verleden niet ongebruikelijk waren, was voorzichtigheid altijd geboden. Het ontploffen in mijnen gebeurt niet zomaar, maar alleen tussen ploegendiensten, als het personeel zich niet in de schacht bevindt. De geologie van het gebied, gevormd door voormalige vulkanische activiteit, brengt zijn eigen risico's met zich mee, aangezien koolstofdioxide in holtes kan worden opgeslagen, wat een risico op verstikking met zich meebrengt.

Aardbeving in Duitsland

Jaarlijks vinden er in Duitsland ongeveer 4.600 aardbevingen plaats, maar deze zijn meestal klein van aard. Uit de laatste statistieken blijkt dat er in de afgelopen 24 uur één aardbeving met een kracht van 0,2 is geregistreerd en dat er in de afgelopen zeven dagen in totaal 27 aardbevingen met een kracht van 2,1 zijn geregistreerd.

Gemiddeld blijft de seismische activiteit in Duitsland relatief laag. Als we terugkijken op de afgelopen 55 jaar, komen aardbevingen met een kracht van 5 of groter slechts ongeveer eens in de vijf tot tien jaar voor. In 2025 waren de regio's Saksen en Beieren bijzonder actief, met Chemnitz en Gera als steden die de meeste aardbevingen registreerden.

Terugkijkend blijven de aardbeving in Göttingen van 1975 en het tragische verhaal van de kalimijn van Unterbreizbach een spookachtige herinnering aan de risico's die onder onze voeten verborgen liggen. Het herdenken van deze gebeurtenissen vergroot het bewustzijn van de krachten van de natuur en de verantwoordelijkheid die we verschuldigd zijn aan mensen in deze vaak gevaarlijke banen. Voor iedereen die in de regio woont en werkt is de boodschap duidelijk: er is veel om over na te denken, want er gebeurt iets – ondergronds en in de lucht.